यंदाच्या मान्सूनकडे संपूर्ण महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. खरीप हंगामाची तयारी सुरू असताना पाऊस नेमका कधी सुरू होणार आणि पेरणीसाठी योग्य वेळ कोणती असे अनेक प्रश्न शेतकऱ्यांना पडले आहेत. हवामान खात्याच्या ताज्या अंदाजानुसार यंदा मान्सून वेळेत दाखल होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
भारतीय हवामान विभाग म्हणजेच India Meteorological Department (IMD) च्या ताज्या अंदाजानुसार २०२६ चा नैऋत्य मान्सून अंदमान-निकोबार परिसरात या आठवड्याच्या अखेरीस सक्रिय होण्याची शक्यता आहे. केरळमध्ये मान्सून साधारण मे अखेरपर्यंत दाखल होऊ शकतो आणि त्यानंतर महाराष्ट्रात जूनच्या पहिल्या ते दुसऱ्या आठवड्यात प्रवेश होण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
महाराष्ट्रात पाऊस कधी येऊ शकतो? :
सध्याच्या अंदाजानुसार:
कोकण व दक्षिण महाराष्ट्र → ५ ते १० जून दरम्यान
मराठवाडा व विदर्भ → १० ते १८ जून दरम्यान
पश्चिम महाराष्ट्र → ८ ते १५ जून दरम्यान चांगल्या पावसाची शक्यता
यावर्षी सुरुवातीला उष्णतेची तीव्रता जास्त असल्यामुळे काही भागात प्री-मान्सून वादळी पावसाची शक्यता देखील वाढली आहे.
पेरणीची योग्य तारीख कोणती :
शेतकऱ्यांनी फक्त पहिल्या पावसावर पेरणी न करता सलग ७५-१०० मिमी प्रभावी पाऊस झाल्यानंतरच मुख्य पेरणी करणे सुरक्षित मानले जाते.
सोयाबीन :
योग्य कालावधी: १५ जून ते ३० जून
लवकर पेरणी केल्यास उगवण आणि कीड समस्या वाढू शकतात
तूर :
योग्य कालावधी: २० जून ते १० जुलै
मिश्र पीक पद्धतीत फायदा संभवतो
कापूस :
योग्य कालावधी: १० जून नंतर
जमिनीत पुरेशी ओल असल्याची खात्री आवश्यक
मका :
योग्य कालावधी: १५ जूनपासून पुढे
हवामान खात्याचा नवीन अंदाज काय सांगतो :
- देशातील काही भागात यंदा पाऊस सामान्यपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे
- एल निनोचा प्रभाव पुढील महिन्यांत वाढू शकतो
- तरी सुरुवातीचा मान्सून वेळेत सक्रिय होण्याचे संकेत आहेत
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा सल्ला :
- घाईत कोरड्या जमिनीत पेरणी करू नका
- हवामान विभागाचे ७ दिवसांचे अपडेट नियमित पाहा
- बीज प्रक्रिया करूनच पेरणी करा
- पावसाचा स्थिर अंदाज आल्यावरच मोठ्या प्रमाणात बियाणे वापरा
अधिकृत हवामान अपडेटसाठी :
टीप : हवामान अंदाज वेळेनुसार बदलू शकतो. शेतकऱ्यांनी स्थानिक हवामान विभाग, कृषी तज्ज्ञ आणि कृषी विभागाच्या सल्ल्यानुसारच पेरणी व शेती व्यवस्थापनाचे निर्णय घ्यावेत. येथे दिलेली माहिती सामान्य अंदाजावर आधारित आहे.
- 🌧️ पावसानंतर सोयाबीनमध्ये कोणते रोग वाढू शकतात? शेतकऱ्यांनी ही 7 लक्षणे नक्की तपासा..पावसानंतर सोयाबीनमध्ये कोणते रोग वाढू शकतात? पानांवरील डाग, पाने गळणे, खोडाजवळ कुज, झाडे वाळणे आणि पाणी साचण्याची लक्षणे कशी तपासायची ते जाणून घ्या.
- ❓ फवारणी केल्यानंतर पाऊस आला तर पुन्हा फवारणी करावी का? जाणून घ्या योग्य निर्णय.फवारणी केल्यानंतर पाऊस आला तर पुन्हा फवारणी करावी का? पाऊस किती वेळाने आला, कोणते औषध वापरले आणि उत्पादनाच्या लेबलवरील सूचना पाहून योग्य निर्णय कसा घ्यावा ते जाणून घ्या.
- 📖 शाश्वत नैसर्गिक शेती — मराठी कृषी पुस्तकशाश्वत नैसर्गिक शेती हे राजेंद्र भट लिखित मराठी कृषी पुस्तक असून नैसर्गिक शेती, बहुपीक पद्धती, बहुस्तरीय शेती, मृदा व जलसंधारण आणि शाश्वत शेतीविषयी उपयुक्त माहिती या पुस्तकात दिली आहे.
- 📖 जमीन व्यवस्थापन — शेतीची जमीन सुपीक ठेवण्यासाठी उपयुक्त मराठी कृषी पुस्तकजमीन व्यवस्थापन हे प्रताप चिपळूणकर लिखित मराठी कृषी पुस्तक असून मातीचे सूक्ष्मजीवशास्त्र, जमिनीची सुपीकता, कमी खर्चातील शेती आणि पीक गुणवत्ता सुधारण्यासाठी उपयुक्त मार्गदर्शन या पुस्तकात दिले आहे.
- 📖 कृषी हवामानसल्ला: हवामान बदल आधारित — मराठी कृषी पुस्तक PDFकृषी हवामानसल्ला: हवामान बदल आधारित हे मराठी कृषी पुस्तक शेतकऱ्यांना हवामानानुसार शेतीचे नियोजन, पिक व्यवस्थापन आणि बदलत्या हवामानाचा शेतीवरील परिणाम समजून घेण्यासाठी उपयुक्त मार्गदर्शन देते.