📖 शाश्वत नैसर्गिक शेती — मराठी कृषी पुस्तक

शेतीमध्ये उत्पादनाबरोबरच जमिनीचे आरोग्य, पाण्याचे संवर्धन, जैवविविधता आणि शेतीची दीर्घकालीन टिकाऊपणा यांना महत्त्व देणे आवश्यक आहे. नैसर्गिक शेतीच्या माध्यमातून या सर्व बाबींचा एकत्रित विचार कसा करता येतो, याबद्दल जाणून घेण्यासाठी “शाश्वत नैसर्गिक शेती” हे पुस्तक शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरू शकते.

हे पुस्तक राजेंद्र भट यांनी लिहिले असून सकाळ प्रकाशनाने प्रकाशित केले आहे. अधिकृत प्रकाशकाच्या माहितीनुसार हे पुस्तक नैसर्गिक शेतीचे बहुस्तरीय स्वरूप, प्रत्यक्ष अनुभव आणि अभ्यासाच्या आधारे मांडते.

📘 पुस्तकाची माहिती

पुस्तकाचे नाव: शाश्वत नैसर्गिक शेती
लेखक: राजेंद्र श्रीकृष्ण भट
प्रकाशक: सकाळ प्रकाशन
भाषा: मराठी
पाने: 128
प्रकार: Paperback
ISBN: 9789349487352
प्रकाशन तारीख: 23 ऑगस्ट 2025
सध्याची सूचीबद्ध किंमत: ₹240
उपलब्धता: In Stock

🌱 पुस्तकात नेमके काय आहे?

नैसर्गिक शेतीकडे केवळ रासायनिक निविष्ठांना पर्याय म्हणून न पाहता जमीन, सूक्ष्मजीव, वनस्पती, पाणी, कीटक, पक्षी आणि जैवभार यांचा एकत्रित विचार कसा करता येतो, यावर पुस्तकात भर आहे.

लेखकाच्या मते नैसर्गिक शेतीमध्ये एकपीक पद्धतीपेक्षा बहुपीक आणि बहुस्तरीय शेती महत्त्वाची आहे. पुस्तकात नैसर्गिक शेतीचे हे व्यापक स्वरूप समजावून सांगितले आहे.

🌾 बहुपीक आणि बहुस्तरीय शेती म्हणजे काय?

निसर्गात एकाच जागी वेगवेगळ्या प्रकारच्या वनस्पती आणि जीवजंतू एकत्र अस्तित्वात असतात. याच विविधतेच्या तत्त्वाचा शेतीमध्ये उपयोग करण्याचा विचार नैसर्गिक शेतीमध्ये केला जातो.

त्यामुळे एकाच पिकावर पूर्णपणे अवलंबून राहण्याऐवजी वेगवेगळी पिके आणि वनस्पती एकत्रित पद्धतीने घेण्याचा विचार या पुस्तकातून समजतो.

💧 माती आणि पाणी संवर्धन

लेखक राजेंद्र भट यांनी 1990 पासून शेती करताना मृदा व जलसंधारणावर विशेष भर दिल्याचे प्रकाशकाच्या माहितीत नमूद आहे.

त्यांनी 1993 मध्ये नोकरी सोडून पूर्णवेळ शेतीला सुरुवात केली आणि भात, मोहरी, नारळ, मिरी यांसारख्या विविध पिकांची बहुपीक व बहुस्तरीय पद्धतीने लागवड केली आहे.

👨‍🌾 शेतकऱ्यांसाठी हे पुस्तक का उपयोगी?

हे पुस्तक विशेषतः अशा शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरू शकते ज्यांना:

नैसर्गिक शेतीची मूलभूत संकल्पना समजून घ्यायची आहे
बहुपीक पद्धतीचा अभ्यास करायचा आहे
जमिनीचे आणि पाण्याचे संवर्धन करायचे आहे
जैवविविधतेवर आधारित शेती समजून घ्यायची आहे
सेंद्रिय व नैसर्गिक शेतीतील फरक आणि दृष्टिकोन जाणून घ्यायचा आहे
दीर्घकाळ टिकणाऱ्या शेती पद्धतींचा अभ्यास करायचा आहे

👤 लेखकाचा शेतीतील अनुभव

राजेंद्र श्रीकृष्ण भट हे B.Sc. (Agriculture) शिक्षण घेतलेले शेतकरी असून बदलापूर परिसरातील निसर्गमित्र फार्मशी संबंधित आहेत.

प्रकाशकाच्या माहितीनुसार त्यांनी आतापर्यंत 195 सेंद्रिय व नैसर्गिक कृषी प्रशिक्षण वर्ग घेतले आहेत. ते कृषी सल्ला, कृषी पर्यटन आणि कृषी प्रशिक्षण या क्षेत्रातही कार्यरत आहेत. त्यांना 2012–13 मध्ये विभागीय सेंद्रिय कृषीभूषण पुरस्कार मिळाला असून 2017 मध्ये राष्ट्रीय स्तरावर पहिल्या दहा व्यक्तींमध्ये त्यांचे नामांकन झाले होते.

📚 हे पुस्तक कोणासाठी आहे?

हे पुस्तक फक्त शेतकऱ्यांसाठीच नाही तर कृषी विद्यार्थी, कृषी अभ्यासक, शिक्षक आणि पर्यावरण व परिसंस्था संवर्धनात रस असलेल्या वाचकांसाठीही उपयुक्त असल्याचे प्रकाशकाने नमूद केले आहे.

🛒 पुस्तक कुठे मिळेल?

“शाश्वत नैसर्गिक शेती” हे पुस्तक सकाळ प्रकाशनाच्या अधिकृत वेबसाइटवर उपलब्ध आहे. सध्या ते In Stock असून सूचीबद्ध किंमत ₹240 आहे. प्रकाशकाने Amazon वर उपलब्धतेचाही पर्याय दिला आहे.