🌱 HUR-137 राजमा वाण संपूर्ण माहिती

  HUR-137 राजमा वाणाची संपूर्ण माहिती जाणून घ्या – उत्पादन, कालावधी, लागवड पद्धत, हवामान, फायदे व तोटे. शेतकऱ्यांसाठी संपूर्ण मार्गदर्शक.

HUR-137 राजमा वाण म्हणजे काय? :

  HUR-137 (Malviya Rajmash-137) हा एक उच्च उत्पादन देणारा लाल राजमा वाण आहे. हा वाण Banaras Hindu University (BHU) येथे विकसित करण्यात आला असून मुख्यतः उत्तर भारतातील मैदानी भागासाठी शिफारस करण्यात आला आहे.

  हा वाण मध्यम कालावधीचा असून स्थिर उत्पादन आणि चांगल्या गुणवत्तेमुळे बाजारात त्याला चांगली मागणी आहे.

HUR-137 राजमा वाणाची वैशिष्ट्ये :

  HUR-137 वाणाची झाडे उभी वाढणारी (erect) व मध्यम उंचीची असतात. त्यामुळे पिक पडण्याचा (lodging) धोका कमी असतो आणि काढणी सोपी होते.

  याच्या शेंगा भरगच्च येतात आणि दाणे गडद लाल रंगाचे, मध्यम आकाराचे व एकसारखे असतात. हा uniform grain असल्यामुळे व्यापाऱ्यांकडून याला चांगली पसंती मिळते.

पिकाचा कालावधी :

  HUR-137 राजमा पिकाचा कालावधी साधारण 112 ते 120 दिवस आहे.

  म्हणजे हा मध्यम कालावधीचा वाण असून शेतकऱ्यांना नियोजन करणे सोपे जाते.

🌾 उत्पादन क्षमता (Yield) :

  या वाणाचे सरासरी उत्पादन 18 ते 22 क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.

  योग्य व्यवस्थापन, खत व सिंचन दिल्यास उत्पादनात वाढ होऊन 22–25 क्विंटलपर्यंत मिळू शकते.

---

🌍 लागवडीसाठी योग्य क्षेत्र :

  HUR-137 हा वाण प्रामुख्याने खालील भागांसाठी योग्य आहे:

उत्तर प्रदेश
बिहार
पश्चिम बंगाल

  हे क्षेत्र North Eastern Plain Zone (NEPZ) मध्ये येतात.

  महाराष्ट्रात हा वाण मुख्यतः शिफारस केलेला नाही, परंतु थंड हवामान असलेल्या भागात प्रयोगात्मक पद्धतीने लागवड करता येते.

हवामान व तापमान :

  राजमा पिकासाठी थंड व समशीतोष्ण हवामान आवश्यक असते.

• योग्य तापमान: 10°C ते 27°C
• 30°C पेक्षा जास्त तापमान → फुलगळ
• 5°C पेक्षा कमी तापमान → नुकसान

पाणी साचणारी जमीन या पिकासाठी अतिशय घातक असते.

जमीन निवड :

  HUR-137 वाणासाठी चांगला निचरा असलेली जमीन आवश्यक आहे.

• जमीन प्रकार: हलकी ते मध्यम
• pH: 6.0 ते 7.5

  जमिनीत पाणी साचल्यास मुळे कुजण्याची शक्यता वाढते.

🌱 बियाणे व पेरणी व्यवस्थापन :

  या वाणासाठी योग्य पेरणी पद्धत महत्त्वाची आहे.

बियाणे प्रमाण: 80–100 किलो/हेक्टर
ओळीतील अंतर: 30–45 सेमी
झाडांतील अंतर: 10 सेमी
पेरणी खोली: 4–5 सेमी

  पेरणीपूर्वी बियाण्यांना Rhizobium culture लावल्यास उत्पादन वाढते.

💧 खत व्यवस्थापन :

HUR-137 पिकासाठी संतुलित खत व्यवस्थापन आवश्यक आहे.

शेणखत: 8–10 टन/हेक्टर
नायट्रोजन: 20–25 किलो
फॉस्फरस: 40–60 किलो
पोटॅश: 20–30 किलो

सर्व खत पेरणीवेळी देणे फायदेशीर ठरते.

तण नियंत्रण :

तण नियंत्रण केल्यास उत्पादनात वाढ होते.

• पहिली निंदणी: 20–25 दिवसांनी
• दुसरी निंदणी: 40–45 दिवसांनी

आवश्यक असल्यास Pendimethalin सारख्या तणनाशकाचा वापर करू शकता.

🐛 रोग व कीड व्यवस्थापन :

  HUR-137 मध्ये काही प्रमाणात रोग सहनशक्ती असली तरी योग्य नियंत्रण आवश्यक आहे.

प्रमुख रोग

• Anthracnose
• Leaf spot
• Root rot

प्रमुख किडी

• Aphids
• Pod borer

वेळेवर निरीक्षण व फवारणी केल्यास नुकसान टाळता येते.

🧾 निष्कर्ष :

  HUR-137 हा एक विश्वासार्ह आणि चांगल्या गुणवत्तेचा राजमा वाण आहे. योग्य हवामान, जमीन व व्यवस्थापन केल्यास शेतकऱ्यांना चांगले उत्पादन आणि नफा मिळू शकतो.